Ondanks de talrijke ingrepen en wijzigingen die de loop van de Laambeek heeft ondergaan, is deze beek in Midden-Limburg dé verbindende factor van maar liefst negen LiLa-deelgebieden. De waarde van de vallei wordt nog onderschat. Maar waarnemingen van 25 soorten sprinkhanen en 42 soorten libellen wijzen op het tegendeel en duiden op een grote variatie aan biotopen.

 

Bolderberg

De Bolderberg (Heusden-Zolder) maakt deel uit van het oudste beschermde landschap in Vlaanderen. De getuigenheuvel heeft zich dankzij de harde ijzerzandsteen kunnen handhaven tussen de valleien van de Laambeek en de Bolderbergbeek en troont zo'n 20 meter boven de omgeving uit. Je hebt er dan ook een prachtig zicht op het domein van Terlaemen met de vijvers, het kasteel, de beekvallei. De kluis (uit 1673) is recent gerestaureerd en terug bewoond.

Vroeger stond de getuigenheuvel bekend als 'Barreberg'. Van die openheid bleef rond 1980 niet veel meer over. Aanplantingen en verboste heide bepaalden het uitzicht. Het beheerplan van LiLa beoogt meer openheid: boomrijke heide met een buffer van inheems bos. En hier wordt systematisch aan gewerkt. Het natuurgebied de Bolderberg is natuurlijk meer dan de heuvel alleen. Onderaan bevindt zich bijvoorbeeld een interessante zone met kwel waar zich natte heide en hoogveen (in het Sneppekot) ontwikkelden. Dat betekent dat je er gagel, dopheide, veenpluis, talrijke veenmossen en zelfs beenbreek kan aantreffen. LiLa heeft zich ook over enkele verlaten vijvers en graslanden ontfermd. Ter hoogte van de Weyerman werden drie voedselarme plassen aangelegd die in 2006 verder werden ingericht ten voordele van de boomkikker.

Bewegwijzerde trajecten met folder.

Steekkaart:

Conservator	Karel Borgs; Reeënlaan 2, 3550 Heusden-Zolder 011/ 25 61 17; karel[punt]borgs[at]pandora[punt]be
Start	1982
Beheerde oppervlakte	45ha 89a 24ca
Erkende oppervlakte	45ha 88a 84ca
Natuur	open water, moeras, vochtig grasland, droge en natte heide, eiken-berkenbos, naaldbos
Kenmerk	getuigenheuvel uit ijzerzandsteen
Opvallende verschijning	boomkikker

 

Brelaarheide

De Brelaarheide (vlakbij Tenhaagdoornheide) ligt op het grondgebied van Houthalen-Helchteren. Het gebied is genoemd naar de Breilaarschans. Ondanks de geïsoleerde ligging tussen drukke wegen en woonzones kan je er enkele opvallende elementen aantreffen.

Zo is het brongebied van de Rode beek een natte heide/hoogveenterreintje waar onder andere dopheide en beenbreek groeien. In het bronbeekje staat ook het beekmijtertje, een bijzondere paddestoel die vanaf maart tot mei verschijnt. Stroomafwaarts van dit beekje zorgen kwel en beekoverstromingen voor natte situaties met o.a. ruigten, struwelen en bosjes. Enkele zeldzame sprinkhanen van grazige en/of moerassige leefgebieden, zoals het wekkertje en de zompsprinkhaan, komen nog vrij talrijk voor in de Brelaarheide. Hier wil LiLa op termijn een divers mozaïeklandschap met aandacht voor moeras ontwikkelen. Een ander bijzonder kenmerk zijn verder zonder twijfel de talrijke, vrij kleinschalige landbouwpercelen (hooi- en weilanden, akkertjes) met houtkanten en bomenrijen. LiLa heeft enkele mooie exemplaren in beheer.

Vrij toegankelijk. Geen bewegwijzering.

Steekkaart:

Conservator	via secretariaat Limburgs Landschap vzw
Start	1994
Beheerde oppervlakte	18ha 57a 03ca
Erkende oppervlakte	17ha 10a 52ca
Natuur	beek, bron, hoogveen, hooi- en weiland met houtkanten, ruigte, struweel en bosjes
Kenmerk	kleinschalig cultuurlandschap
Opvallende verschijning	beenbreek

 

Geelberg

Het LiLa-natuurgebied 'de Geelberg' situeert zich in Zonhoven. De naam 'Geelberg' wordt ook wel gebruikt voor de zone met een zandverstuiving, in beheer bij Afdeling Natuur en Bos en ten westen van ons natuurgebied gelegen. Opvallend zijn de overgebleven dijken van de voormalige Begijnenvijver (nu een weiland). De watertoevoer werd verzekerd via een aftakking van de Laambeek vanuit het aangrenzende deelgebied de Kolveren.

Water vind je nog steeds in de Geelberg, maar dan in de vorm van waterplasjes die Limburgs Landschap aanlegde en de moerasvegetaties langs de Laambeek (tegen de E314). De huidige natuurhistorische waarde van de Geelberg ligt in de kleinschalige opbouw van het landschap: houtkanten, slootjes, hooilanden en bosjes wisselen elkaar af. Het is logisch dat LiLa investeert in het verdere herstel en ontwikkeling.

Vrij toegankelijk. Geen bewegwijzering.

Steekkaart:

Conservator	Hugo Pluymers; Dorpsstraat 32, 3520 Zonhoven; 011/ 81 30 19; HugoPluymers[at]skynet[punt]be
Start	1992
Beheerde oppervlakte	21ha 15a 07ca
Erkende oppervlakte	17ha 88a 57ca
Natuur	plasjes, moeras, hooi- en weiland, houtkanten, naald en eikenbos
Kenmerk	kleinschalig cultuurlandschap
Opvallende verschijning	tangpantserjuffer

Hellebroekvijvers

De Hellebroekvijvers liggen ter hoogte van het Vlaamse reservaat 'Tenhaagdoornheide' en het golfterrein 'Limburg Golf' (Houthalen-Helchteren). Zij vormen een schakel in een reeks van vijvertjes langs de Huttebeek, een zijbeekje van de Laambeek. De bodem is er nat en voedselarm en dat uit zich in de aanwezigheid van onder andere duizendknoopfonteinkruid, knolrus, ronde en kleine zonnedauw en op de venige plaatsen gagel en slangewortel.

De optredende verdroging - merkbaar aan de toename van riet en pitrus - vormt een probleem. Het is de bedoeling om de Hellebroekvijvers beter aan te sluiten op de hele keten van vijvertjes langs de Huttebeek. Maar er moet ook dringend iets gebeuren aan de verouderde dijken en het feit dat buitenstaanders interfereren met de waterafvoer. Samen met het ANB wordt hier werk van gemaakt.

Vrij toegankelijk. Geen bewegwijzering.

 

Steekkaart:

Conservator	via secretariaat Limburgs Landschap vzw
Start	1993
Beheerde oppervlakte	1ha 59a 40ca
Erkende oppervlakte	/
Natuur	ven, rietland, gagelstruweel, berkenbroek
Kenmerk	voedselarme plas
Opvallende verschijning	slangewortel

 

Kolveren

In de Kolveren (Zonhoven) kronkelt de Laambeek zich tussen wei- en hooilanden, langs bos en vijvers. De naam verwijst naar een nat terrein waarin de lisdodde ('ditsekolf') goed gedijt. Tegenwoordig zijn het vooral de vele houtwallen met statige eiken die de show stelen. Dit landschap heeft ook historisch het een en het ander te bieden: een preromeins kadaster, ijzerroerontginning en een schans.

De ecologische diversiteit weerspiegelt zich in een diversiteit aan beheersdoelstellingen: met het behoud en verdere herstel van de centrale boszone, de aanpalende soortenrijke graslanden en bijzondere houtwallen als hoofdlijn. De ontwikkeling van kruidenrijke akkertjes is een ander toekomstig aandachtspunt. In de schaduw onder de houtkanten vinden lelieachtigen zoals lelietje-van-dalen, gewone salomonszegel en dalkruid een geschikte groeiplaats.

Vrij toegankelijk. Geen bewegwijzering.

Steekkaart:

Conservator	Jos Vanbockryck; Ossendriesstraat 57, 3520 Zonhoven; 011/ 81 79 29; Jos[punt]Vanbockryck[at]pandora[punt]be
Start	1981
Beheerde oppervlakte	29ha 76a 33ca
Erkende oppervlakte	19ha 76a 58ca
Natuur	hooi- en weilanden, akkers, vijvertjes, moeras(bos), naaldbossen
Kenmerk	houtwallenlandschap
Opvallende verschijning	klein tasjeskruid

 

Laambroeken

De Laambroeken (Heusden-Zolder) zijn onderdeel van wat ooit een uitgestrekt hooilandgebied was tussen Houthalen, Zolder en Zonhoven. Het gebied ligt in een alluviale laagte van de Laambeek.

Wat het beheer van de graslanden betreft, heeft LiLa resoluut gekozen voor de verdere ontwikkeling van de waardevolle dottergraslanden (met ook moerasspirearuigten en plekken met wateraardbei). Dit gebeurt door een doordacht onderhoud van de sloten en een maaibeheer. Paarden worden alleen in het kader van nabegrazing ingeschakeld. Daarnaast zijn er plannen om een deel van de Nieuwe Bemden herin te richten ten voordele van moerassige vegetaties. In de boszone ten noorden van de Hazendonk komen de laatste jaren meer vogelsoorten voor die typisch zijn voor oudere bossen: voorbeelden zijn boomklever en glanskop.

Vrij toegankelijk. Geen bewegwijzering.

Steekkaart:

Conservator	Dirk Eerdekens; Boekweitstraat 11, 3550 Heusden-Zolder; 0497/ 27 71 51
Start	1980
Beheerde oppervlakte	40ha 81a 24ca
Erkende oppervlakte	37ha 05a 39ca
Natuur	vochtig hooiland, zeggeveld, wilgenstruweel, elzenbroekbos
Kenmerk	dottergrasland
Opvallende verschijning	pijptorkruid

 

Laambroekvijvers

De Laambroekvijvers (Houthalen-Helchteren) liggen tussen het industriegebied 'Centrum Zuid' en de spoorweg Hasselt-Mol. De grote vijver met een lengte van 700 m was oorspronkelijk bedoeld als onderdeel van het Albertkanaal (maar werd nooit in die zin gebruikt). Met de vestiging van de koolmijn is men er dan koelwater gaan oppompen. De bijhorende gebouwen staan er nog steeds.

Door de ligging in een kwelzone is de waterkwaliteit één van de voornaamste troeven van het natuurgebied. Het gebied biedt een onderkomen aan talrijke watervogels en libellen door de overgang van open water en moeras naar moerasbos. De ijsvogel en meerdere reigersoorten kan je er ontdekken. Een minpunt is de historische vervuiling van de kleine vijvertjes.

Vrij toegankelijk. Geen bewegwijzering.

Steekkaart:

Conservator	Dirk Eerdekens; Boekweitstraat 11, 3550 Heusden-Zolder; 0497/ 27 71 51
Start	1994
Beheerde oppervlakte	14ha 50a 82ca
Erkende oppervlakte	14ha 50a 82ca
Natuur	open water, rietveld, wilgenbroeken, eikenbos
Kenmerk	grote vijver met broekbos
Opvallende verschijning	rijstgras

 

Tiewinkel

De geschiedenis van het Lummense gehucht Tiewinkel is sterk verbonden met de familie Jacobs die er in de 18de eeuw een uitgebreid landgoed bezat met onder andere het kasteel St.-Paul. Ze hadden er ook een stokerij-boerderij met vee dat draf, de overschot van het gestookte graan, verwerkte. De familie Jacobs behoorde immers tot de befaamde groep van Hasseltse jeneverstokers.

Het huidige natuurgebied bestaat uit een westelijk deel waar het behoud en de ontwikkeling van structuurrijke waterplassen met bijhorende vegetatie (en libellen als pantserjuffers, waterjuffers, paardenbijter en grote keizerlibel), vochtige bostypes en een rijkgeschakeerd cultuurlandschap centraal staan. In het oostelijke deel bepaalt bos het uitzicht. Dit bos een meer inheems karakter geven en de open plekken richting heide of moeras sturen, zijn hier de doelstellingen. Een ander belangrijk punt op lange termijn is de herinrichting van 'het koet van Lummen'. Deze waterplas, uitgebaggerd bij de aanleg van de E313, kent weinig diepteverschillen (plaatselijk kan de diepte 20 m bedragen) en heeft steile oeverranden. Hierdoor ontbreken de vegetatie en bijhorende fauna.

Vrij toegankelijk. Geen bewegwijzering.

Steekkaart:

Conservator	Jos Put, Linkhoutstraat 172, 3560 Lummen
Start	2001
Beheerde oppervlakte	36ha 99a 71ca
Erkende oppervlakte	36ha 77a 82ca
Natuur	waterplassen, vochtig grasland, berkenbroek, oud naaldhoutbestand, eikenbos, moeras en heide
Kenmerk	waterplassen in bosrijke omgeving
Opvallende verschijning	ijsvogel

 

Waterlozen

De Waterlozen (Heusden-Zolder) wordt van het natuurgebied de Bolderberg gescheiden door de Vrunstraat. De aanwezige vochtige graslanden beschikken over heel wat potenties. De aanwezigheid van o.a. brede orchis bevestigt dit. Door het achterwege blijven van het beheer trad er verruiging op, maar met de juiste aanpak kunnen deze percelen, net als in de Laambroeken, uitgroeien tot dottergraslanden. 

Vrij toegankelijk. Geen bewegwijzering.

Steekkaart:

Conservator	Karel Borgs; Reeënlaan 2, 3550 Heusden-Zolder; 011/ 25 61 17; Karel[punt]Borgs[at]pandora[punt]be
Start	2001
Beheerde oppervlakte	1ha 90a 23ca
Erkende oppervlakte	1ha 09a 30ca
Natuur	kleinschalig cultuurlandschap, vijvertjes
Kenmerk	dottergraslanden
Opvallende verschijning	brede orchis