Projecten

Quick-win De Wijers - wandelgebied Kolveren-Laambroekvijvers

In het natuurgebied Kolveren (Zonhoven) en Laambroekvijvers (Houthalen) konden we in 2015 en begin 2016 een Quick Win project uitvoeren. Met deze ‘Quick Wins’ kunnen in de regio van De Wijers kleinschalige, kortlopende initiatieven uitgevoerd worden die o.a. gericht zijn op de kwalitatieve verbetering van het landschap met zijn natuur- en culturele waarden en de recreatieve structuur.


Net zoals in natuurgebied Bolderberg, realiseerden we een nieuwe bewegwijzerde wandelroute, die natuurgebied de Kolveren en Laambroekvijvers met elkaar verbindt. Voor de route zijn twee startplekken: eentje aan de kapel van Ten Eikenen en eentje aan het café Vini’s in Houthalen. Vandaaruit kan je dan ofwel een kleine wandeling maken door een van de twee gebieden of een gecombineerde wandeling. Enkele nieuwe infoborden en banken sieren beide gebieden. Maar ook het knuppelpad zal worden hersteld.


Dit project wordt gerealiseerd en gecofinancierd in het kader van het plattelandsproject De Wijers, in opdracht van de Vlaamse regering.

Biodiversiteitsproject Waterkevers

Dit project stelt zich tot doel om waterplassen te verbeteren voor kleine waterorganismen, in hoofdzaak waterkevers en water- en oppervlaktewantsen. Limburgs Landschap is de trekker en werkt samen met twee partners. Het project werd op 2 juli 2015 goedgekeurd door de provincie Limburg.
De herinrichting van plassen ten bate van waterflora, amfibieën en libellen gebeurt regelmatig. Voor vele andere waterdiertjes is dat veel minder courant. Nochtans zijn waterkevers de soortenrijkste waterafhankelijke macro-invertebraten. Ze leven in alle mogelijke watermilieus en zijn goede indicators voor stilstaande wateren.

Vrijwilligers van Likona hebben -samen met een deskundige op het gebied van waterkevers- 23 plassen in LiLa-gebieden onderzocht in de najaren van 2015 en 2016. Aanvullend inventarisatiewerk gebeurde om een gedetailleerde (a)biotische beschrijving van (een deel van) de poelen te verkrijgen. Tijdens een praktijkexcursie kregen studenten Natuur- en groentechnische wetenschappen aan het Biotechnicum in Bocholt, inzicht in kenmerken van plassen en de waarde ervan als KLE en ecologische drager. De geselecteerde poelen in het Stamprooierbroek werden door een studente nader onderzocht in het kader van haar GIP-opdracht.

Het veldwerk resulteerde in beheeradvies voor de betrokken plassen. Een selectie van 6 waterpartijen zal tijdens het project dienovereenkomstig (her)ingericht worden.
Via infoborden, publieksactiviteiten, internet, artikels en de pers willen we iedere geïnteresseerde Limburger op de hoogte houden.

 

Plattelandplus-project ‘Maaslandrunderen’

Op initiatief van het Agrobeheercentrum ECO-kwadraat (ECO²) werd in oktober 2014 een Plattelandplus-project ingediend. Limburgs Landschap participeert als copromotor en stelt testgebied ter beschikking. Het project zoekt verder naar de mogelijkheden voor een samenwerking van onze vereniging met landbouwers bij het jaarrondbegrazingsbeheer langs de Grensmaas. Uitgangspunt hierbij is dat de beheerdoelstellingen van de begraasde terreinen moeten kunnen gehaald worden en de landbouwers er een meerwaarde voor hun bedrijf mee creëren. En dit binnen een aantal (rand)voorwaarden eigen aan het beheer langs de Grensmaas.

Het doel van het project is vierledig:
1. Opzetten van een duurzame partnerschap.
2. Testen van een selectie van andere runderras(sen) dan galloways.
3. (Lokale) vermarkting van het ‘natuurvlees’.
4. Communicatie naar het publiek.


Het project is gestart op 14/10/2015 nadat het Regionaal Landschap Kempen en Maasland – voortrekker van het concept Rivierpark Maasvallei - als partner bij het project betrokken werd.

Boomgaarden voor vleermuizen!?

Haspengouw staat bekend om haar fruitteelt. Hoogstamboomgaarden worden gezien als soortenrijke hotspots, maar laagstamboomgaarden blijken ook van wezenlijke waarde door hun soortenrijkdom. Vleermuizen bijvoorbeeld gebruiken boomgaarden als fourageergebied en uit diverse studies blijkt dat vleermuizen zeer belangrijke natuurlijke predatoren zijn. In Europa is dit voor de fruitteelt voor onder andere vastgesteld bij de bestrijding van fruitmot en meikevers. Dit jaar willen we onderzoeken welke vleermuissoorten op andere plaaginsecten zoals de verschillende soorten stinkwantssoorten maar ook Aziatische fruitvlieg fourageren. Ook willen we inventariseren welke vleermuizen in de Haspengouwse boomgaarden komen fourageren.
Maar het belangrijkste is wel dat we fruittelers willen informeren en adviseren hoe zij optimaal kunnen profiteren van vleermuizen als bestrijders van plaagdierinsecten binnen IPM. Daarbij willen we tips en trucs meegegeven voor het aantrekkelijk maken van boomgaarden voor vleermuizen en wordt geheel gratis en vrijblijvend een bezoek gebracht aan en onderzoek van uw plantage.
Het project wordt uitgevoerd met een Biodiversiteitssubsidie van de
Provincie Limburg door SEVON, Regionaal Landschap Haspengouw en
Voeren, de gemeente Riemst, Limburgs Landschap vzw en PC Fruit.

Interregproject ‘2B Connect: Biodiversiteit en bedrijventerreinen’

Op 1 januari 2016 is het project ‘2B Connect’ gestart. Dit project kadert binnen het Europese programma Interreg Vlaanderen-Nederland en geeft invulling aan de Biodiversiteitsstrategie 2020 van de Europese Commissie. Gedurende drie jaar zullen diverse partners in de grensstreek zich inzetten om de groene infrastructuur op en rond bedrijventerreinen een meer natuurgerichte invulling te geven zodat het echt een meerwaarde oplevert voor de biodiversiteit. Het project is opgebouwd rond twee delen:

1. Het werken aan meer natuur op zeer concrete bedrijven(terreinen),
2. het versterken van een kennisnetwerk rond natuur op bedrijventerreinen.
Het gehele project ontvangt daarvoor meer dan 3 miljoen euro van Europa.

De acties die Limburgs Landschap vzw wil uitvoeren, worden gecoördineerd door het Regionaal Landschap Lage Kempen. We voorzien maatregelen in twee natuurgebieden:

• Op de Galgenberg (Zolder) streven we naar een uitbreiding van het leefgebied voor rugstreeppad, boomleeuwerik en Spaanse vlag. Dit door open heideachtige terreinen te verbinden door het wegfrezen van boomstronken en chopperen (= wegnemen van lage vegetatie en strooisellaag). Deze actie wordt mee mogelijk gemaakt door Elia. De Galgenberg sluit rechtstreeks aan bij ‘De Schacht’, het bedrijventerrein op de site van de voormalige mijn van Zolder.



• In de Berkenbosbeekbeemden (Zolder) willen we zoom-mantelvegetaties ontwikkelen en exoten bestrijden in bosranden en een veenvegetatie verbeteren.

ISN project Itterbeekvallei

LOPENDE

In het voorjaar van 2015 vroeg Limburgs Landschap een zogenaamd Investeringssubsidie Natuur (ISN) aan bij het Agentschap voor Natuur en Bos. De Vlaamse overheid wil met deze subsidie een stimulans geven aan het NATURA 2000-netwerk. Ook de Itterbeek- en Eetsevelderbeekvallei horen daarbij. Ons project werd op 28 augustus 2015 door de minister ondertekend. Dankzij dit project zullen we een subsidie ontvangen om tachtig procent van de geplande werken te financieren.

Met de subsidie en eigen bijdrage willen we het laagveen op de zuidflank van de Eetsevelderbeekvallei (Meeuwen-Gruitrode) herstellen.
Positief is alvast dat het grondwaterpeil het merendeel van het jaar enkele centimeters onder het maaiveld ligt!
Het doel van de geplande werken is om het gedegradeerd laagveen met aanpalend een afgestorven populierenaanplant en twee oude recreatievijvers, om te vormen tot een laagveen van meer dan een hectare groot. Hierbij zullen overgangen gecreëerd worden naar dotterbloemgraslanden, bloemenrijke ruigten en wilgenstruwelen. Dergelijke overgangen zorgen voor voldoende structuur en variatie zodat niet alleen de vegetatie verbetert, maar ook voor de fauna die hiervan afhankelijk is, een geschikte leefomgeving gecreëerd wordt.
De werken zijn gepland in december 2016 en hopelijk kunnen ze gecombineerd worden met een Eenmalig Inrichtingsproject.


Wat is laagveen?
Laagveen is een van de belangrijkste soorten drasland. Andere soorten zijn het moeras, broekbos en hoogveen. Laagveen wordt meestal gevoed door mineraalrijk grondwater. Laagveen wordt daarin onderscheiden van hoogveen, dat door regen gevoed zuur, mineraalarm water bevat. Terwijl hoogvenen meestal vol staan met veenmossen van het geslacht Sphagnum en zegges en struiken, groeien in laagvenen vooral kleine zeggen (Parvocaricetea), grassen en zeggen (Phragmitetea) en mossen als Scorpidium en Drepanocladus. Laagveen heeft vaak een grote diversiteit aan plantensoorten, zoals waterdrieblad, holpijp en wateraardbei.


Vind je het herstel van laagveen belangrijk? Doe dan snel een gift op IBAN - BE 28 4564 0220 0120, BIC – KREDBEBB met vermelding ‘gift laagveen’.

Quick-win De Wijers - bezoekerscentrum Hengelhoef

Verbetering van het onthaal en de beleving in het bezoekerscentrum Hengelhoef

Van februari 2015 tot februari 2016 werd er in bezoekerscentrum Hengelhoef gewerkt aan de verbetering van het onthaal en de beleving.
Kom de nieuwigheden ontdekken: snuffel in een boek uit het natuurboekenkastje, geniet van de fotocanvassen van natuurgebieden in de Wijers, speel een tafelbladspel en word een bij, luister naar een heideverhaal in het Houthalens dialect, enzoverder. Door het isoleren van het plafond kunnen we nu beter verwarmen. Het schilderen van de vloer geeft een rustige indruk. Door deze duurzame verbetering van het onthaal, de infrastructuur en educatieve ingrepen verhoogt de belevingswaarde en komt er een duidelijke link naar De Wijers.

Op 31 januari 2016 werd het Quick Win-project ‘verbetering van het onthaal en de beleving in het bezoekerscentrum’ feestelijk afgesloten met o.a. een WinterWijerswandeling & een proost op het nieuwe jaar! Zo’n 50-tal deelnemers trotseerden wind en regen om erbij te zijn.

De Wijers is een betoverende streek in het hart van Limburg met meer dan 1000 vijvers. Het is een thuis voor heel wat dier- en plantensoorten. Zonder deze vijverstreek als ‘kraamkamer’ zouden soorten zoals de roerdomp en de boomkikker in Vlaanderen al uitgestorven zijn. Naast de natuurlijke rijkdom is De Wijers een streek met een rijke culturele geschiedenis, een prachtig gevarieerd landschap, een bloeiende economie en een sterke sociale dynamiek. Bovendien vind je er toeristische topattracties als Bokrijk, Kelchterhoef, Hengelhoef, Domein Kiewit en Circuit Zolder terug.

Het Quick Win-project wordt gerealiseerd en gecofinancierd in het kader van het plattelandsproject De Wijers, in opdracht van de Vlaamse regering.

 

Snackbars voor vleermuizen

AFGEROND

In de zomers van 2013 en 2014 vond een Biodiversiteitsproject plaats met subsidie van de Provincie Limburg over ingekorven vleermuizen (Myotis emarginatus) in stallen.  SEVON (Stichting Ecologisch Vleermuisonderzoek Nederland) gaf in samenwerking met het Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren, Limburgs Landschap vzw en de gemeente Kortessem voorlichting aan landbouwers over natuurlijke insectenbestrijders.


Verder werd er ook onderzoek uitgevoerd naar vleermuizen in veestallen in Vlaams Limburg. Hierbij onderzochten we met een groep het voorkomen van vleermuizen in 40 veestallen. Het doel van dit onderzoek was drieledig:
1) Een beter zicht krijgen op het gebruik van stallen door vleermuizen,
2) Informatie verstrekken aan landbouwers over het belang van stallen voor vleermuizen en
3) Het vinden van kraamkolonies van zeldzame en kwetsbare soorten om deze te kunnen beschermen.

In dit artikel wordt verslag gedaan van het onderzoek.

Foto: René Janssen

Nieuwe biotopen voor de grauwe klauwier

LOPENDE


Limburgs Landschap vzw wil diverse locaties ontwikkelen tot gechikt broedhabitat voor de grauwe klauwier in het ’t Hasselterbroek en Stamprooierbroek. Deze gebieden sluiten naadloos aan op de bestaande kernlocatie van Sint-Maartensheide. De realisatie gebeurt in samenwerking tussen personeel van Limburgs Landschap vzw, vrijwilligers, twee landbouwers en enkele scholen uit de buurt. Ook Stad Bree en Natuurpunt Bree zullen nauw betrokken worden bij het project.

Door samen te werken wordt tevens het draagvlak verhoogd voor deze soort. Er wordt geregeld gecommuniceerd met de media. De acties vinden plaats op terreinen in eigendom van Limburgs Landschap vzw. Daarnaast willen we, indien gewenst, op zoek gaan naar andere kansrijke plekken in de omgeving. We zoeken kansrijke plaatsen door de begeleidende soorten te inventariseren. Van elke potentiële plaats zal er een knelpuntenanalyse worden gemaakt en opgelost. Indien succesvol kan deze werkwijze worden geëxporteerd naar andere gebieden en locacties.

Dood doet Leven in het Stamprooierbroek

LOPENDE


Een dood dier gezien? Geen reden tot paniek. Leven en dood zijn heel normale zaken in de natuur en geven elkaar de hand. Meer nog: de ene zijn dood is de ander zijn brood.

In natuurgebied het Stramprooierbroek van Limburgs Landschap ligt in het kader van het project Dood doet Leven van ARK Natuurontwikkeling, aangereden wild. Niet zo maar verspreid, maar op een plek, die met een informatiebord is aangegeven. Wie een kijkje wil nemen, kan een doodlopend paadje in gaan. Wandelaars worden er dus niet ongewild mee geconfronteerd.

Wie zijn zetel niet uit wil, kan ook live-beelden bekijken van buizerds en andere prooidieren die op het aangereden wild afkomen. Voor meer info over het project en live-beelden , kijk op de website van Dood Doet Leven.

Life+ project 3Water

AFGEROND


Het Europees gesubsidieerde Life+ project 3WATER 3watEr past binnen Natura2000, een Europees netwerk van gebieden waarin men streeft naar het in stand houden van de Europese plant- en diersoorten (biodiversiteit) in samenhang met menselijke activiteiten.

Het project 3WATER 3watEr heeft in het kerngebied van de Wijers in het vijvergebied Midden-Limburg door natuurinrichtingswerken het oorspronkelijke vijverlandschap en leefomgeving voor heel wat bijzondere planten- en diersoorten hersteld of in stand gehouden. Dit project richtte zich specifiek op de doelsoorten roerdomp en de boomkikker, maar ook verscheidene zeldzame habitattypen.
Het project was uniek in zijn soort door de nauwe samenwerking tussen private en publieke landeigenaren om deze doelstelling te realiseren. Via een innovatieve aanpak werden Ecologie (natuur), Educatie (samen) en Economie (werk) evenwichtig in rekening gebracht. Dit is de ’Triple E’ of 3E aanpak, een gezonde basis voor de verdere ontwikkeling en bloei van het gebied. Het project wordt daarmee ook uitgedragen als voorbeeld voor andere Natura2000-gebieden in Europa. Het project 3WATER loopt van januari 2010 tot april 2014. Er werd een bedrag van 2,7 miljoen euro geïnvesteerd, waarvan 50% Europese cofinanciering.
Meer info over het project vind je terug op www.3water.eu


Limburgs Landschap vzw aan de slag

Van 2010 tot 2014 vonden in natuurgebied Bolderberg en Geelberg heel wat werken plaats. Zo werden op verschillende plaatsen bomen gekapt of dunningen uitgevoerd. Op die manier kan er zich terug boomrijke heide ontwikkelen en blijft de zichtas vanop de Kluis richting de vijvers van Terlaemen open. De laatste jaren werd vooral de invasieve exoot, Amerikaanse vogelkers, een groter probleem. Deze soort werd, naast Amerikaanse eik, door onze terreinploeg bestreden. De open heide zou momenteel grotendeels exotenvrij moeten zijn.

Op andere plekken werd geplagd. Plaggen is het weghalen van de rijkere bovenste organische bodemlaag tot op de minerale laag. Hierdoor verarmt de bodem en krijgen soorten zoals dopheide en struikheide weer alle kansen.



PDPO project ’Parken in de Wijers’

AFGEROND

In het kader van het Europese PDPO project (plattelandsontwikkeling) verbeteren een aantal parken in De Wijers, waaronder Hengelhoef, domein Bovy en Kelchterhoef de kwaliteit op gebied van natuur en recreatie. In natuurgebied Hengelhoef en het gelijknamige bezoekerscentrum werkt Limburgs Landschap vzw aan het landschap en de beleving van het gebied. Het project schenkt ook aandacht aan de beleving van de omgeving en waardering van erfgoedelementen.
Dit is niet enkel beter voor de natuur, maar ook de toerist en lokale bezoeker zullen ervan kunnen genieten.

Samenwerking
Deze projectaanvraag kwam voor Hengelhoef tot stand via een intense samenwerking tussen het Regionaal Landschap Lage Kempen
en het Limburgs Landschap vzw. De acties passen in de gezamenlijke visie van De Wijers, waar partners samen op weg gaan om de streek
duurzaam te beheren, te ontwikkelen en promoten. Dit project biedt zowel kansen op vlak van verbetering van de natuurlijke kwaliteit
van de Wijers als op vlak van natuurgerichte recreatie en toerisme.


Werkzaamheden landschapsherstel
In en rond Hengelhoef zijn onderstaande werken uitgevoerd. Het project liep af in september 2013.

> Renovatie imkerij + ruimte voor workshops V
> Aanleggen heideveldje V
> Verlichting toegangsweg en site V

> Toegankelijker maken ingangsdeuren centrum V
> Wandelwegen op diverse plaatsen herstellen V
> Beplanting laan toegangsweg V
> Wandelpaden over erf leiden
> Wandelteller installeren V
> Herwerking wandelkaart V
> Aanplantingen tuin V
> Renovatie konijnenverblijf & kippenhok V
> Opwaarderen boomgaard V
> Renovatie buitenkant personeelsgebouw V
> Heide- en insectentuin met plaggenhut V
> ...

Benieuwd naar de resultaten? Kom een kijkje nemen en breng tegelijkertijd een bezoekje aan bezoekerscentrum Hengelhoef of neem deel aan een van onze activiteiten! 

Landinrichtingsproject Noordoost-Limburg

AFGEROND


In het kader van het landinrichtingsproject Noordoost-Limburg werd het landbouw- en natuurgebied Tösch-Langeren in Neeroeteren (Maaseik) het afgelopen jaar heringericht als een mooi wandelgebied. Op de percelen van Limburgs Landschap vzw werden enkele poelen gegraven voor de boomkikker, maar werden ook houtkanten aangeplant. In het ganse gebied werden de wegen hersteld en oude afgesloten wegen terug met elkaar verbonden. Die nieuwe wandellussen werden uitgegeven in een folder en op enkele infopanelen in het gebied zelf.



De folder is te verkrijgen in Bezoekerscentrum Hengelhoef, het secretariaat van Limburgs Landschap vzw en de Dienst Milieu en Groen van de stad Maaseik.


Nieuwe wandellussen

Tösch-Langeren is een landbouw- en natuurgebied dat ook bekend staat als een mooi wandelgebied. Toch moesten er een aantal knelpunten worden opgelost. Zo sloten verschillende wegen en paden niet op elkaar aan of liepen ze dood. Door die bestaande, onverharde wandelpaden met elkaar te verbinden, willen de partners omwonenden een nieuw lokaal wandelroutenetwerk aanbieden. Daarom heeft de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) 1,3 km nieuwe verbindingspaden aangelegd op aangekochte perceelsstroken. Ook de plaatsing van een nieuw voetgangersbrugje over de Bosbeek zorgt voor een betere verbinding tussen de wandelpaden. Daarnaast werden ook heel wat bestaande wandelpaden verbeterd (4,3 km in totaal), klappoortjes geplaatst en houten paden over moerassige gebieden (knuppelpaden) aangelegd.

Met vijf lokale eigenaars werden er ook afspraken gemaakt om wandelaars toe te laten op het pad dat loopt over hun perceel.

De wandellussen worden niet bewegwijzerd maar worden op kaart weergegeven op een infobord op de twee startplaatsen en op een wandelfolder. Die twee startplaatsen werden ingericht op het einde van de Kleinbeekstraat en het einde van de Grotlaan. De startplaats in de Grotlaan kreeg ook een vijftal parkeerplaatsen.

Nieuwe impulsen voor natuur

Een deel van Tösch-Langeren is erkend natuurreservaat en in eigendom van Limburgs Landschap vzw. Om de natuurwaarden in dit gebied te versterken, werd een voormalige visvijver heringericht en een nieuwe poel gegraven waar de boomkikker zich hopelijk thuis zal voelen. Bovendien heeft de VLM ook 700 meter nieuwe houtkanten aangeplant op eigendom van Limburgs Landschap vzw. Hierdoor wordt het historisch fijnmazig netwerk van houtkanten op een oppervlakte van ongeveer 25 ha hersteld. Het landschap in Tösch-Langeren met zijn kleine akkers en graslanden omgeven door bomenrijen en houtkanten is immers eerder zeldzaam in Vlaanderen.

Financiering

De kostprijs van de werken werd geraamd op 154.000 euro (incl. BTW). Europa financiert de helft van de kosten via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (in het kader van het project Duurzaam Verbinden uit het Interreg IVA-programma Grensregio Vlaanderen-Nederland). De Vlaamse overheid betaalt in het kader van het landinrichtingsproject Noordoost-Limburg 35% van de recreatieve maatregelen en 40% van de natuurmaatregelen. De overige kosten worden betaald door de stad Maaseik en Limburgs Landschap vzw.

stardekk ×