Dicht bij het centrum van Wellen liggen twee natuurgebieden van Limburgs Landschap, die worden beheerd met de hulp van vrijwilligers van ’t Bokje. In het zuiden vind je de Broekbeemd, en in het noorden, tussen Wellen en Alken, ligt de Grote Beemd.

De namen van de gebieden geven al een hint: het kan er nat zijn. ‘Beemd’ betekent namelijk ‘hooiland in een beekvallei’. Op de plekken die te nat zijn, wijst een knuppelpad de weg, zodat je veilig kunt wandelen en tegelijk kunt genieten van de bloeiende hooilanden in het voorjaar.

Broekbeemd

Vrij dicht bij het centrum van Wellen ligt het natuurgebied Broekbeemd. Toen Limburgs Landschap vzw samen met ’t Bokje begon met het beheer, waren veel stukken terrein sterk overgroeid of beplant met populieren.

In 1992 startte hier het eerste begrazingsproject van Limburg met Schotse hooglandrunderen. Dat project heeft duidelijk zijn waarde bewezen: de vegetatie is sindsdien veel gevarieerder geworden.

Langzaam verandert het gebied van een populierenbos naar een mozaïek van kruidenrijke graslanden, vochtige ruigtes, inheemse bosjes, kleine landschapselementen en kalkmoeras. Dit kalkmoeras, ook wel alkalisch laagveen genoemd, is bijzonder zeldzaam: in heel Vlaanderen beslaat het slechts een tiental hectare. In de Broekbeemd vind je een mooi stukje ervan, met zeldzame planten en dieren zoals paddenrus, schubzegge en de zeggekorfslak.

Het water van de vele bronnen in het gebied wordt opgevangen in een tiental poelen en stroomt daarna naar de oude bedding van de Herk. Het gebied werkt als een grote spons: het houdt zoveel mogelijk water vast in plaats van het via drainagegrachten te laten weglopen.

Grote Beemd

De Grote Beemd heeft veel potentieel. Vroeger werden deze weides gebruikt als zogenaamde “gemene weides”. Iedereen in Wellen kon er, tegen betaling aan de gemeente, hun vee laten grazen nadat de eigenaar in de zomer het gras had gemaaid. Omdat steeds minder mensen eigen koeien hadden, verdween dit gebruik en werd het gebied beplant met populieren om toch opbrengst van de grond te halen.

Limburgs Landschap vzw probeert nu het kleinschalige cultuurlandschap te herstellen, zoals nog te zien is rond de Graetmolen en de Graeterbeemd. Dit gebeurt samen met lokale boeren en jagers. Door het maaien van hooilandjes verbeteren de graslanden, met planten zoals pinksterbloem, grote ratelaar en knolsteenbreek. Restanten van meidoornhagen en graslanden met bijvoorbeeld de gevlekte orchis zorgen voor een kleurrijke bloemenzee in het voorjaar, waar iedereen van kan genieten.

In de vallei zijn ook stukken bebost met inheemse bomen en struiken. Waar het nat genoeg is, bloeien in de lente voorjaarsbloeiers zoals muskuskruid en bosanemoon. Het zeldzame bosbingelkruid is hier ook te vinden.